Verberg het menu

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Risicomanagement heeft een prominente plek binnen de planning en control cyclus van de gemeente Uden. Het is een continu proces. Bij alle planning & control producten wordt hierover gerapporteerd. In plaats van een periodieke inventarisatie, is het risicomanagement bij de gemeente Uden een manier van denken. Het dient als hulpmiddel bij het nemen van besluiten door zowel de gemeenteraad als het college.

Financiële strategie en beleid

Het financiële beleid van de gemeente Uden kent 3 pijlers.  

In deze bestuursrapportage geven we een toelichting op de pijler risicomanagement/weerstandscapaciteit.

Ontwikkeling vermogenspositie

De gemeente Uden wil onder andere sturen op risico’s en weerstandsvermogen. Belangrijk hierbij is ook de ontwikkeling van de vermogenspositie van onze gemeente. In onderstaand overzicht is duidelijk zichtbaar hoe het vermogen zich ontwikkelt.


In de grafiek is zichtbaar dat de reservepositie van de gemeente Uden flink is afgenomen ten opzichte van 2009 en sinds 2011/2012 redelijk stabiel is. De afname van het vermogen werd voornamelijk veroorzaakt door de genomen verliezen in het grondbedrijf. Ondanks dat het lijkt alsof er economisch betere tijden aankomen, zijn we ons bewust van de druk op onze vermogenspositie. Stappen die genomen worden om de vermogenspositie en de financiële positie te verbeteren, zijn beschreven bij de toelichting op de incidentele risico's. Daarnaast is de verbetering van de financiële positie ook een belangrijk onderdeel van het strategische financieel beleid.  

Risico's, weerstandscapaciteit en ratio's

Het beleid voor risicomanagement  (PDF, 502.2 kB)is geactualiseerd en door uw Raad vastgesteld in december 2014.  Er wordt geen onderscheid meer gemaakt tussen incidentele en structuerele risico's. Dit resulteert in 1 weerstandsratio. De inzichtelijkheid in de risico's van de gemeente Uden is hiermee niet gewijzigd. De verantwoording van de risico's vindt op dezelfde transparante wijze plaats als voorheen.

Risico's

Bij het opstellen van de Programmabegroting 2017-2020 in augustus van dit jaar hebben we de meest actuele informatie opgenomen voor wat betreft de structurele risico's en de structureleweerstandscapaciteit. Er is op dit moment geen andere informatie beschikbaar om een betere prognose te maken. Daarom wordt voor de risico inventarisatie, de top 11 grootste risico's en de risico's per programma verwezen naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing van de Programmabegroting 2017.

Herijking reserves en voorzieningen

Het jaarlijks screenen van de gemeentelijke reserves en voorzieningen vond tot jaarrekening 2013 plaats als onderdeel van het jaarrekeningtraject. Voorafgaand aan het vaststellen van de programmarekening, werd deze herijking van de reserves en voorzieningen door de raad vastgesteld. De voorstellen in die herijking waren al meegenomen in de later in die vergadering vast te stellen programmarekening.

Planning en control beweegt zich meer en meer naar continous reporting. Daarbij worden de belangrijkste onderdelen die de (financiële) positie van de gemeente bepalen vaker (continue) geactualiseerd. Denk hierbij o.a. aan:

  • de stand van zaken van de te realiseren bezuinigingen
  • het risicobeheer en weerstandsvermogen
  • het grondbedrijf
  • de onderhanden werken

Als onderdeel van het weerstandsvermogen is het ook wenselijk dat we een actueel beeld hebben van onze reserve- en voorzieningenpositie.
Voldoende aanleiding om met ingang van 2015 de herijking van de reserves en voorzieningen te integreren in de belangrijkste producten van de Udense P&C-cyclus.

De notitie herijking reserves en voorzieningen treft u hier. (PDF, 690.5 kB)

Weerstandscapaciteit

De weerstandscapaciteit bedraagt € 34,7 mln. Voor de specificatie hiervan klik hier.

Weerstandsratio

De weerstandsratio geeft aan in hoeverre de gemeente Uden in staat is haar risico's op te vangen en wordt als volgt berekend:

weerstandscapaciteit

risico's                          =     weerstandsratio

Toelichting ontwikkeling weerstandsratio

De weerstandsratio ligt boven de gestelde norm (tussen 1 en 2) en is nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van de de Programamrekening 2015. De ratio van 2,43 geeft aan dat de gemeente Uden in staat is om haar risico's op te vangen. Dit draagt positief bij aan de financiële positie van de gemeente Uden. Het resultaat van de 2e financiële afwijkingenrapportage van € - 1.285.511 beïnvloedt de weerstandsratio negatief.

Doorkijk naar de toekomst

De weerstandsratio ligt nog op de gestelde norm, maar er zijn nog steeds veel factoren die deze ratio direct negatief kunnen beïnvloeden. Denk hierbij aan afboekingen vanuit de grondexploitatie, het niet halen van bezuinigingstaakstellingen, toename van de risico’s en negatieve resultaten in afwijkingenrapportages.

Om het weerstandsvermogen minimaal op niveau te houden of te verbeteren, gaan we verder met de volgende stappen:

  • Actief sturen op het realiseren van de bezuinigingen met de bezuinigingsmonitor;
  • Extra kritisch kijken naar B&W voorstellen, waarbij als dekking de algemene reserve vrij besteedbaar wordt genoemd;
  • Bestemmingsreserves kritisch screenen en waar mogelijk vrij laten vallen ten gunste van de algemene vrije reserve;
  • Bestemmingsreserves koppelen aan de algemene vrije reserve;
  • Eventuele exploitatieoverschotten direct toevoegen aan de algemene reserve vrij besteedbaar.